Commandant: kapitein-luitenant ter zee C.M de Jager.
Reden en havens.
Napels. Te Napels werd ligplaats verkregen aan de zuidzijde van de kop van de Molo Angioine, liggend voor beide ankers met het achterschip naar de kade. Op aanraden van de loods werd een zwaar stokanker met 125 meter zware ketting door de Panamasluis als extra beveiliging uitgebracht. De Italiaanse marine-autoriteiten voorzagen hierin en leverden een drijvende kraan.
Op de voormiddag van 16 februari meerde op korte afstand van deze steiger USS Canberra. Aangezien er een zuidelijke wind stond, waardoor kans zou bestaan dat het schip tijdens het thuishieuwen van de ankers tegen de Amerikaanse kruiser zou komen, werd bij het vertrek gebruik gemaakt van een sleepboot om het achterschip af te houden.
Formaliteiten en ontspanning.
Barcelona. bij aankomst te Barcelona op 7 februari kwam de consul-generaal de heer A. Rademakers het schip persoonlijk verwelkomen. De regionale marinebevelhebber zond een officier van piket. Deze officier van piket, teniente de navio Don Antonio Llad, was voor de duur van het verblijf in Barcelona aan Hr. Ms Utrecht toegevoegd als liaison-officier.
De consul-generaal en de liaison-officier vergezelden de commandant bij de bezoeken aan:
de regionale marinebevelhebber: almirante jefe del sector naval, Exem"Sr. D. Richardo Galvar, die zich in verband met ziekte liet vertegenwoordigen door zijn chef-staf, een kapitein ter zee; de regionale militaire bevelhebber: excm"sr capitan general de la IV region militair, D. Pablo Martin Alonso; de civile gouverneur van de provincie: excm"sr. gobernador civil de la provincia, D. Felipe Acedo Colunga;
de burgemeester van Barcelona: alcade de la ciudad, excm" sr. D. Jose Ma de Porcioles;
de voorzitter van de provinciale staten: excm"sr. presidente de la diputation provincial, D. Joaquin Bux? de Abaigart;
de regionale commandant van de Spaanse luchtmacht: ilm"sr. coronel Jefedel sector aero, D. Jos? Echegaray;br het consulaat-generaal der Nederlanden.
De eerste officier van Hr. Ms. Utrecht maakte namens de commandant nog opwachtingsbezoeken bij:
de militaire gouverneur: ezcm"sr. gobernador militair, Don Jose Munoz Valcarcel;
de president van de justitionele macht: excm"sr. presidente de la audiencia territorial, Don Elpidio Lozano Escalona;
Zijne Hoogwaardigheid Excellentie de aartsbisschop van Barcelona excm"y revdn"arzobispo de Barcelona, Dr. D. Gregorio Modrego Casaus.
Bij deze bezoeken werd de eerste officier vergezeld door de secretaris van de consul-generaal de heer Th. Stols.
Omstreeks 12.30 uur werden door of namens genoemde autoriteiten tegenbezoeken gebracht.
De commandant van het Spaanse patrouillevaartuig Javier Quiroga, Capitan de Lubeta Jesus Esperza, die 's morgens een officier van piket had gestuurd, bracht 's middags een bezoek aan boord, welk bezoek later door de commandant van Hr. Ms. Utrecht werd beantwoord.
Hr. Ms. Utrecht viel te Barcelona een waarlijk grootse ontvangst ten deel. Er is daar een Nederlandse kolonie van circa 200 personen, waarvan de gezinshoofden werkzaam zijn in verschillende dochterondernemingen van de Nederlandse industrie(v. Berkel's Patent, Philips, AKU, KLM ) dan wel eigen zelfstandige ondernemingen leiden.
Onder bezielende leiding van de consul-generaal de heer A. Rademakers (tevens directeur van Commercial Berkel, dochteronderneming van Van Berkel's Patent ) en van de voorzitter van de Nederlandse kolonie de heer J. v.d. Harst (directeur LAMPARA "Z", dochteronderneming van Philips ) was een uitgebreid programma van festiviteiten opgesteld, dat de gehele bemanning 3 dagen lang op bijzonder aangename wijze bezig hield. In chronologische volgorde vemeldde dit programma:
vrijdag 7 februari
10.00: Uitdeling geschenkpakketjes aan de bemanning, daarna korte lezing van de heer Th. Stols over Barcelona.
11.00: Rondrit per autobus en bezoek aan de voornaamste bezienswaardigheden van de stad.
13.00: Receptie in het stadhuis, aangeboden door het stadsbestuur aan de commandant, officieren en onderofficieren van Hr. Ms. Utrecht. Op deze receptie waren ook uitgenodigd de marine autoriteiten, de consul-generaal der Nederlanden en de bestuursleden van de Nederlandse kolonie.
20.00: Receptie in hotel Ritz, aangeboden door de consul-generaal de heer A. Rademakers en mevrouw, ter gelegenheid van het beleefdheidsbezoek van de Nederlandse onderzeebootjager Hr. Ms. Utrecht aan de stad Barcelona. Op deze receptie waren uitgenodigd de commandant en de officieren van het bezoekende oorlogsschip, alle militaire en burgerlijke autoriteiten van de stad, het corps diplomatique, het bestuur van de Nederlandse kolonie en enkele Spaanse zakenlieden en industri?len. Allen met hun dames.
zaterdag 8 februari
11.00: Voetbalwedstrijd tussen elftallen van Hr. Ms. Utrecht-Pescadores Berkel van Villanueva y Celtriu. Voor de winnaars van deze wedstrijd had de firma "Commercial Berkel S.A" een beker uitgeloofd.
Al de spelers ontvingen een herinneringsmedaille. Bemanningsleden toeschouwers werden per autobus naar het veld en later weer naar het stadscentrum gebracht.
13.00: Grote receptie in Salon Rosa, Paseo de Gracia 55, aangeboden door de Nederlandse kolonie aan officieren en bemanning van Hr. Ms. Utrecht. Alle leden van de kolonie waren aanwezig alsmede enkele Spaanse gasten.
14.30: Verbroederingsmaaltijd voor de Spaanse en Nederlandse deelnemers aan de voetbalwedstrijd.
18.00: Theatervoorstelling in Teatro Victoria. Hier werd onder auspicien van de Nederlandse kolonie een muzikale en folkloristische show opgevoerd. Voor de bemanning waren er 80 fauteuils en voor de officieren 2 loges gereserveerd. Ook verschillende leden van de Nederlandse kolonie woonden deze voorstelling bij.
21.00: Na afloop van de voorstelling per autobus naar Plaza de Espana. Hier werden de fonteinen in het park Montjuig bezichtigd. Het stadsbestuur van Barcelona had voor deze speciale gelegenheid de fonteinen laten verlichten en in werking stellen.
zondag 9 februari
09.30: Vertrek per autobus naar Villafranca del Panadas. De rit gaat door een van de mooiste streken van Cataloni?.
11.00: In Villafranca del Panadas bezichtiging van het Museo del Vino. Dit wijnmuseum is enig in de hele wereld.
12.00: Receptie in het stadhuis van Villafranca del Panadas. Deze receptie werd aangeboden door het gemeentebestuur. Er was gelegenheid om de diverse soorten wijn en champagne van de streek te proeven. Na afloop langs de luxe badplaats Sitges naar Barcelona.
22.00: De betuursleden van de Nederlandse kolonie en hun dames nodigen de officieren uit voor een gezellig diner in een der restaurants van de stad.
Dank zij extra financi?le bijdragen van eerder genoemde consul-generaal en voorzitter van de Nederlandse kolonie, alsmede van de heren J. Schreuder, directeur La Seda de Barcelona (AKU ), A. van der Lee, textielfabrikant en H. van Voorst tot Voorst, directeur KLM en van genoemde firma's, was dit programma vewezenlijkt kunnen worden. Het gebodene werd door een ieder zeer gewaardeerd en de animo om aan de verschillende gebeurtenissen te kunnen deelnemen was zeer groot.
Het aantal beschikbare plaatsen was soms niet voldoende. Ook wat het laatste betreft kwamen de gastheren ons in ruime mate tegemoet, want toen bijvoorbeeld bleek, dat er voor de theatervoorstelling op zaterdagavond 140 liefhebbers waren voor de 80 beschikbaar gestelde plaatsen, hetgeen de consul-generaal toevalligerwijze ter ore kwam, werden er zonder meer 60 plaatsen bij gemaakt.
Ten aanzien van diverse punten van het programma zij nog het volgende vermeld:
Na de receptie door het stadsbestuur op vrijdagmiddag, welke in een zeer representatieve zaal werd gegeven, werden de gasten nog naar een aangrenzende zaal geleid, versierd met bijzonder fraaie (en interessante )wand en plafondschilderingen, die de moeite van een bezoek op zichzelf reeds dubbel en dwars waard waren.
De voetbalwedstrijd werd door het elftal van Hr. Ms. Utrecht met 6-1 verloren. Het Spaanse elftal was afkomstig uit een vissersdorpje in de omgeving van Barcelona en uit het verloop van de wedstrijd bleek, dat de vissers op het land over meer uithoudingsvermogen beschikten dan wij. De wedstrijd verliep overigens zeer sportief en vriendschappelijk en de door de Spanjaarden verdiend gewonnen beker werd na afloop aan de commandant van Hr. Ms. Utrecht aangeboden.
De receptie in Salon Rosa op zaterdag was zeer druk bezocht, zowel door de gasten als gastheren en gastvrouwen, en de Nederlandse kolonie spande zich zich zeer in om met de gasten over de gehele linie in kontakt te komen.
Ofschoon bij de theatervoorstelling(een soort revue )het gesproken woord helaas verloren ging, was het visuele gedeelte in meer dan ??n opzicht van zodanige kwaliteit, dat het bezwaar de "pointes"van de door de conferancier gelanceerde moppen meestentijds te moeten missen, niet als een groot ongerief werd gevoeld. Overigens viel op, dat de voornaamste vrouwelijke rollen door niet Spaansen werden vervuld. De "ster"van het gezelschap was een Francaise, terwijl verschillende belangrijke dansnummers door een groep Engelse showgirls werden gebracht.
De verlichte fonteinen in het Montjuigpark vormden een fee?riek schouwspel. De excursie op zondag was ook een zeer geslaagd en wat de excursiegangers na het bezoek aan het wijnmuseum nog niet wisten van de historie der wijnproductie, is niet de moeite waard. Bovendien was er ruimschoots gelegenheid een oordeel te vormen over de kwaliteit van het hedendaagse product.
Het gehele verblijf te Barcelona werd begunstigd door fraai weer, te vergelijken met een goede zomerse dag in Holland. Een aantal bemanningsleden ondervond, voor zover de tijd tussen de onderdelen van het officiele programma hiertoe gelegenheid bood, nog individuele gastvrijheid van leden van de Nederlandse kolonie en gesteld mag worden, dat het bezoek van Hr. Ms. Utrecht aan Barcelona zich kenmerkte door een sfeer van spontane hartelijkheid en gastvrijheid van de zijde van de aldaar woonachtige Nederlanders.Wat de tegenprestaties van de zijde van het schip betreft was in het oorspronkelijke schema opgenomen een ontvangst aan boord op zondagavond voor circa 60 gasten. Aangezien de uitnodigingen zich moesten uitstrekken tot een belangrijk aantal spaanse autoriteiten, waardoor voor de Nederlandse kolonie slechts een beperkt aantal mogelijke uitnodigingen overbleef, werd, mede op verzoek van de consul-generaal, op zondagmiddag (na afloop van de excursie ) nog een instuif gereorganiseerd voor alle leden van de Nederlandse kolonie. Velen maakten van deze gelegenheid gebruik om het schip te komen bezien en in verband met de beschikbare ruimte kreeg de"instuif"dan ook meer het aspect van een rondgang over het schip, waarbij "en route" een versnapering werd genuttigd. Blijkens mededelingen werd een en ander toch gewaardeerd, hetgeen, gezien de vele ontvangen vriendelijkheden, tot bescheiden voldoening strekte. Een gevoel van dankbaarheid voor de genoten ontvangst jegens de te Barcelona woonachtige Nederlandse kolonie zal zeker voor lange tijd gegrift blijven in de harten van de bemanningsleden van Hr. Ms. Utrecht.
De ontvangst aan boord van de officiele gasten verliep ook zeer geanimeerd, want, ofschoon zelfs de hogere Spaanse autoriteiten en in het bijzonder hun dames, in het algemeen zeker niet excelleren in kennis van vreemde talen, hetgeen gezien de beperkingen van de Nederlandse marine-officier ten opzichte van de Spaanse taal uiteraard een handicap vormde voor een vlotte conversatie, bleek het ijs met een smile en een glas gemakkelijk te breken, terwijl bovendien de aanwezige leden van de Nederlandse kolonie steeds bij de hand waren om, waar nodig, begripsverwarring op te lossen.
Rest nog te vermelden, dat gedurende het verblijf te Barcelona van de zijde van de Spaanse autoriteiten alle medewerking werd geboden, terwijl, als gevolg van diverse artikelen in de plaatselijke pers, ook de bevolking de nodige belangstelling toonde. Op verzoek van het gemeentebestuur was het schip op vrijdag en zaterdagmiddag voor bezichtiging opengesteld.
Napels. In de morgen van de 14e februari arriveerde Hr. Ms. Utrecht in Napels. De vice-consul de heer Boriello was ter verwelkoming op de kade aanwezig, terwijl de regionale marinebevelhebber een officier van piket had gestuurd.
De vice-consul vergezelde de commandant naar het Nederlandse consulaat, waarna in gezelschap van de consul-generaal Zijne Exellentie Ir. A. Dozij bezoeken werden afgelegd aan de chef staf van de regionale marinebevelhebber capitano di vascello Luca Goretti de Flamini de marinebevelhebber zelf admiraal Francesca Ruta was uitstedig en de prefect van de Provincie Dott: Gaetano Marfira.
Tegenbezoeken van bovengenoemde autoriteiten werden daarna aan boord ontvangen.
In de namiddag legde de commandant in gezelschap van de consul-generaal een bezoek af bij de commander in chief AFSE admiraal Briscoe, zulks ter gevolggeving aan een door Zijne Excellentie de staatssecretaris van marine verstrekte opdracht.
Op zaterdagmorgen 15 februari bracht de commandant, vergezeld door de vice-consul, een bezoek aan gezagvoerder Zeilemaker van het m.s. Oranje, welk schip komende uit Indonesie voor enige uren in de nabijheid van Hr. Ms. Utrecht afmeerde.
Later op de morgen werd aan boord een werkbezoek ontvangen van rear-admiral Gallantine USN (van de staf van admiral Briscoe USN ) en van captain Goretti, die vergezeld door enige officieren het schip kwam bezichtigen.
Op maandag 17 februari voormiddag werd een officier van piket gestuurd naar USS Canberra, voerende de vlag van de bevelvoerend vlagofficier van de in de Middellandse Zee gestationeerde USN Cruiser Force, rear-admiral Melson USN. De commandant maakte daarna zijn opwachting bij de commandant van USS Canberra captain Brumby. Rear admiral Melson was reeds aan de wal. Aangezien Hr. Ms. Utrecht dirct daarop naar zee vertrok, ontbrak de gelegenheid voor captain Brumby om een tegenbezoek te brengen.
Gedurende het verblijf te Napels was een liaison-officier door de Italiaanse havenautoriteiten ter beschikking van het schip gesteld. Op de dag van aankomst bood de chef-staf van de regionale bevelhebber van de Italiaanse marine een lunch aan aan de commandant en 4 officieren. De Italiaanse marine had voor de bemanning op zaterdag en zondag enige excursies nar Pompei en Capri georganiseerd en hiertoe bustransport en een sleepboot ter beschikking gesteld. Ofschoon het weer in Napels in dit weekend niet erg meewerkte, vielen de genoemde excurcies toch zeer in de smaak. De historische bezienswaardigheden van Pompei en de meer romantische aspecten van Capri blijken de bezoeker toch altijd te kunnen boeien.
De Nederlandse kolonie in Napels omvat slechts enkele personen. De door hen getoonde gastvrijheid, die zich uiteraard slechts tot enkele officieren kon uitstrekken, werd zeer gewaardeerd. Op zondagavond werd aan boord een ontvangst gehouden voor circa 70 gasten, waarvoor de uitnodigingen waren verzorgd door de consul-generaal. Deze ontvangst mag geslaagd worden genoemd.
Wat de stad Napels zelf betreft blijkt zij als passagiersplaats voor de schepelingen minder geslaagd. De aldaar gestationeerde uitgebreide Amerikaanse gemeenschap ?n de bemanningen van de bezoekende Amerikaanse oorlogsschepen hebben de prijzen omhoog gedreven. Passagierende schepelingen werden vanaf vertrek van boord tot terugkeer doorlopend gevolgd door leeglopende Napolitanen, die op hinderlijke wijze moeite deden hun waren op te dringen of de bezoekers over te halen tot minder gezonde tijdpassering.
Gibraltar. De secretaris van het Nederlandse consulaat Mr. E. Scullard en de officieren van piket van de flagofficer Gibraltar en van de commanding officer 1st, battalion Royal Sussex regiment waren bij aankomst in de morgen van 22 februari aanwezig. De commandant bracht een bezoek aan de chief of staff flagofficier Gibraltar captain Watkins RN. (De flagofficer Gibraltar zelf rear-admiral Foster Brown bleek ziek te zijn ). Op advies van de consul tekende de commandant de bezoekersregisters af op government house-residentie van de gouverneur, general Ridman-en van de Dep. Fortrers commander, brigade-general Snow, waarna op het consulaat de consul Mr.W. Thomson werd begroet. Op verzoek van Mr. Thomson werden verdere bezoeken als gebracht beschouwd.
Dit bezoek kenmerkte zich door bijzonder hartelijke contacten met het Royal Sussex regiment. Tijden het eerste (korte ) bezoek van Hr. Ms. Utrecht op 5 februari had de commanding officer 1st. battalon Royal Sussex n.l. contact gezocht met de commandant van Hr. Ms. Utrecht in verband met de omstandigheid, dat Hare Majesteit Koningin Juliana de functie bekleedt van colonel in chief van het Royal Sussex regiment. De volgende bijzonderheden waren toe naar voren gekomen:
De relatie tussen het Huis van Oranje en het Royal sussex regiment dateert van 1702, toen hetregiment werd opgericht door King William of Orange (de Nederlandse stadhouder Willem III ) als onderdeel van een expeditionaire macht naar Noord-amerika. Hun eerste "battle honour"verwierven zij tijdens de "battle of Quebec"op 17 september 1702, welke dag door hen nog steeds als "regimental day"wordt gevierd.
Alhoewel het contact van het regiment met het Huis van Oranje daarna voor lange tijd heeft gesluimerd, was de relatie blijkbaar niet vergeten en werd Hare Majesteit Koningin Juliana na de laatste wereldoorlog aangezocht om de functie van "colonel in chief"van het regiment te aanvaarden. Hare Majesteit werd in deze functie ge?nstalleerd tijden een grote parade in Engeland in 1953. als typische bijzonderheid zij hierbij nog vermeld, dat de tegenwoordige adjudant van de bataljonscommandant, captain Knocker,destijds adjudant was van de commanderende regimentcommandant en tijden de installatie aan Hare Majesteitbals adjudant was toegevoegd. Hij is drager van de huisorde van Oranje Nassau.
Een andere relatie tussen het Royal sussex regiment en de Nederlandse marine, die niet onvermeld mag worden gelaten is, dat het regiment in 1704 deelnam aan de verovering van Gibraltar en dat toen bij het Nederlandse smaldeel onder de admiraals Callenburgh en van der Dussen ook het schip "Provincie van Utrecht"was ingedeeld.
Bij de eerste kennimaking met de bovengenoemde Britse landmachtofficieren bleek al hoezeer het feit, dat Hare Majesteit colonel in chief is van hun regiment, als een bijzondere onderscheiding wordt beschouwd. Zoals bekend is, zijn tradities in het Engelse leger diep geworteld en de verbondenheid met het huis van Oranje, die zoals vermeld dateert van de oprichting van het regiment, ligt de militairen dan ook zeer nauw aan het hart.
Wat de huidige status van het Royal sussex regiment betreft werd vernomen, dat het 1e bataljon de enige actief dienende gevechtseenheid van het regiment is en dat na een operationele periode in Korea voor enige jaren in Gibraltar is gelegerd. De overige bataljons van het regiment zijn "in reserve", terwijl het regiment haar depot heeft in Chichester in Engeland. Rest nog te vermelden, dat van de zijde van de Royal navy met grote waardering over het te Gibraltar gelegerde 1e bataljon Royal Sussex werd gesproken als zijnde een bijzonder sterk en actief legeronderdeel.
Lieutenant colonel Glennie stelde in het vooruitzicht om bij het volgende bezoek van Hr. Ms. Utrecht aan Gibraltar excursies te zullen organiseren voor de bemanning. Toen Hr. Ms. Utrecht op 22 februari voor een tweedaags verblijf in Gibraltar terugkeerde, waren vanwege het Royal Sussex regiment georganiseerd: voor de bemanning op zaterdag en zondag: "rocktours"in groepen van 60 man en op zondagmiddag een voetbalwedstrijd; voor de onderofficieren: een ontvangst in de warrent officers en sergeantsmess op zaterdagavond; voor de commandant en zeven officieren: een ceremonial regimental lunch op zaterdagmiddag. Een door lieutenant-colonel Glennie afgevaardigde officier was bij aankomst van het schip aanwezig om de programmapunten toe te lichten.
Waar Gibraltar in het algemeen weinig op het gebied van ontspanning heeft aan te bieden, werd het door het Royal Sussex aangebodene zeer gewaardeerd. Alle ontmoetingen droegen een zeer hartelijk karakter en hebben geleid tot het ontstaan van persoonlijke vriendschapsbanden tussen de Royal Sussex en Hr. Ms. Utrecht.
De voetbalwedstrijd werd door Hr. Ms. Utrecht gewonnen met 2-1.
De regimentslunch werd gegeven in een bijzonder stijlvol ingerichte officiersmess, alle deelnemende officieren geschaard rond een enorm grote mahoniehouten tafel, waarop diverse monumentale in de historie van het regiment verworven trofee?n stonden gestald. aan de wand hingen op een in het oog vallende plaats het portret van Hare Majesteit Koningin Juliana en de Nederlandse vlag, terwijl de Koninklijke Standaard in kleine uitvoering op tafel stond. In de "ante room"speelde de band van het regiment Nederlandse muziek. Na afloop van de lunch, die in in zeer hartelijke sfeer verliep, vroeg lieutenant-colonel Glennie de goedkeuring om het volgende telegram te verzenden:
"The commanding officer,officers and ranks, of the first batalion The Royal Sussex Regiment and the commanding officer, officers and ranks of her majesty's ship Utrecht"united together in Gibraltar send loyal greetings tou your majesty on the first occasion since your regiment and your ship have met since 1704".
Als antwoord op het telegram op het telegram van de chef van het militaire Huis van Hare Majesteit de Koningin het volgende telegram ontvangen:
"In opdracht van Hare Majesteit de Koningin dank ik U officieren, onderofficieren en schepelingen voor Uw opmerkelijke telegram met aanhankelijkheidsbetuigingen en de vermelding van eerste samenkomst van Hr. Ms. Utrecht en Royal Sussex Regiment sinds 1704 in Gibraltar. De Koningin nam met genoegen kennis van deze vreedzame operatie van oude geallieerde krijgsmachtdelen met jonge bemanning. Ik zend zelfde telegram naar commanding officer Royal Sussex Regiment".
De officieren van het Royal Sussex Regiment en een aantal officieren van de Royal Navy met hun dames werden op zaterdagavond aan boord op een ontvangst uitgenodigd, terwijl de onderofficieren hun legercollega's op zondagavond aan boord ontvingen. Door de bijzonder hartelijke betrekkingen met het Royal Sussex Regiment werd het te Gibraltar doorgebrachte weekend een van de hoogtepunten van de Middellandse Zeereis van Hr. Ms.Utrecht.
De bataljonscommandant verklaarde bij het afscheid, dat Gibraltar bezoekende oorlogsschepen van de Koninklijke marine op de diensten van de Royal Sussex Regiment kunnen rekenen, zolang het bataljon aldaar is gelegerd. En het is de moeite waard, dat de Koninklijke marine de contacten met dit sympathieke Britse onderdeel onderhoudt.
Bron: Jaarboek van de Koninklijke marine 1958